Những việc cần làm trong chăm sóc giảm nhẹ ung thư giai đoạn cuối

Chăm sóc giảm nhẹ cho người bệnh ung thư giai đoạn cuối không còn đặt mục tiêu kéo dài thời gian sống bằng mọi giá, mà tập trung giúp người bệnh giảm đau, sống dễ chịu hơn và giữ được phẩm giá trong những ngày cuối đời.

Ở giai đoạn này, người bệnh thường phải đối mặt đồng thời với đau thể chất, suy kiệt, lo âu, trầm buồn và những xáo trộn sâu sắc về tinh thần – xã hội. Vì vậy, việc xác định đúng những việc cần làm trong chăm sóc giảm nhẹ không chỉ giúp người bệnh dễ chịu hơn mỗi ngày, mà còn hỗ trợ gia đình đồng hành một cách chủ động, nhân văn và đúng hướng trong chặng đường cuối của hành trình điều trị.

Mục tiêu của chăm sóc giảm nhẹ: Đặt sự thoải mái của người bệnh lên hàng đầu

Người bệnh cần được duy trì đầy đủ các nhu cầu chăm sóc cơ bản như: tắm gội, vệ sinh răng miệng, vệ sinh đại tiểu tiện, thay ga giường và quần áo. Nhân viên y tế và người chăm sóc phải đảm bảo cơ thể người bệnh và môi trường sống luôn sạch sẽ.

Không gian sinh hoạt của người bệnh cần yên tĩnh, thoáng mát, đủ ánh sáng và trong lành. Với những bệnh nhân nằm lâu trên giường, cần đặc biệt chú ý phòng ngừa loét tỳ đè, hoại tử và các biến chứng nhiễm trùng.

Khi người bệnh còn tỉnh táo, nên điều chỉnh tư thế nằm sao cho họ cảm thấy dễ chịu nhất – có thể kê gối dưới đầu, khoeo chân, vai hoặc hỗ trợ khi nằm nghiêng.

Chế độ ăn cần phù hợp với thể trạng người bệnh – ưu tiên thức ăn lỏng, mềm, dễ nuốt và chia nhỏ thành nhiều bữa trong ngày. Trường hợp người bệnh không ăn được, có thể nuôi ăn qua ống thông dạ dày, truyền dịch hoặc đáp ứng theo nhu cầu thực tế.

Điều dưỡng và người chăm sóc nên thường xuyên ở bên cạnh, an ủi, lắng nghe và chia sẻ với người bệnh khi họ còn tỉnh. Tránh trao đổi những thông tin tiêu cực hoặc liên quan đến tiên lượng bệnh trước mặt họ.

Đồng thời, luôn thể hiện sự cảm thông và tôn trọng đối với nhu cầu tình cảm, niềm tin tôn giáo, tín ngưỡng và các mong muốn tâm linh của người bệnh, đặc biệt ở thời điểm cuối đời (nếu có thể).

Chăm sóc giảm nhẹ hướng đến mục tiêu mang lại sự thoải mái nhất có thể cho người bệnh

Những việc cần làm trong chăm sóc giảm nhẹ ung thư giai đoạn cuối

Giảm nhẹ triệu chứng thường gặp

Khi ung thư bước sang giai đoạn tiến triển, người bệnh thường phải đối mặt với nhiều triệu chứng gây khó chịu. Việc nhận diện sớm và xử lý đúng cách giúp người bệnh dễ chịu hơn trong sinh hoạt hàng ngày.

• Khô miệng: Ưu tiên thức ăn mềm, ẩm. Có thể dùng các loại gel giữ ẩm.
• Chán ăn: Nên chia nhỏ bữa ăn, tăng số bữa trong ngày và có thể bổ sung sữa dinh dưỡng. Cần tham khảo chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng thực đơn phù hợp. Tuyệt đối không ép người bệnh ăn.
• Da lạnh: Đắp chăn ấm, kết hợp massage nhẹ để tạo cảm giác dễ chịu.
• Tiểu tiện, đại tiện không kiểm soát: Sử dụng tã/miếng lót, khăn trải giường thấm hút hoặc ghế vệ sinh chuyên dụng theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Rối loạn tiêu hóa (táo bón, tiêu chảy): Cần được dùng thuốc theo đơn và được theo dõi sát từ bác sĩ.
• Khó thở: Cần được đánh giá y khoa để cân nhắc dùng oxy hoặc thuốc hỗ trợ hô hấp.
• Đau: Dùng thuốc giảm đau theo phác đồ, từ mức độ nhẹ đến mạnh, có thể phối hợp thuốc chuyên biệt khi đau liên quan thần kinh, viêm hoặc tổn thương xương.

Việc trao đổi thường xuyên với bác sĩ, điều dưỡng và đội ngũ chăm sóc giảm nhẹ giúp kiểm soát triệu chứng kịp thời, giảm căng thẳng cho cả người bệnh lẫn người thân.

Chăm sóc dinh dưỡng

Ở giai đoạn cuối, chức năng các cơ quan suy giảm khiến người bệnh ăn uống kém và tiêu hóa khó khăn hơn.

Chế độ ăn cần phù hợp với thể trạng của người bệnh, ưu tiên thức ăn lỏng, mềm, dễ nuốt và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Người bệnh nên được dùng những món họ muốn ăn. Nếu người bệnh không thể ăn, có thể cân nhắc đặt ống thông mũi dạ dày hoặc truyền dịch/truyền tĩnh mạch theo nguyện vọng của họ. Tuyệt đối không ép người bệnh ăn, cũng không đặt ống hoặc truyền dịch trái với ý muốn của người bệnh.

Bên cạnh đó, không nên bổ sung quá nhiều protein, thay vào đó dùng các thực phẩm giàu năng lượng tự nhiên như chuối. Rau xanh, trái cây và sữa cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể.

Đối với bệnh nhân ung thư có kèm xơ gan, các món ăn nên chế biến nhạt để hạn chế nạp nhiều muối, tránh gây hại cho cơ thể.

Chăm sóc dinh dưỡng ở giai đoạn cuối cần ăn nhẹ, dễ tiêu và điều chỉnh linh hoạt theo thể trạng người bệnh

Chăm sóc giảm đau

Đau là triệu chứng phổ biến và cũng là nỗi ám ảnh lớn với bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối. Cơn đau kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ, sinh hoạt và tinh thần của họ.

Bên cạnh việc dùng thuốc theo y lệnh, người chăm sóc nên dành thời gian trò chuyện, động viên để giúp người bệnh thư giãn bằng việc đọc sách, nghe nhạc hoặc làm những hoạt động nhẹ nhàng mà họ yêu thích.

Hướng dẫn người bệnh nằm ở tư thế thoải mái để giảm đau. Khi ho làm cơn đau tăng, có thể đặt tay ôm nhẹ vùng ngực người bệnh để giảm áp lực. Việc cải thiện giấc ngủ và giảm lo âu cũng góp phần giúp cơn đau dễ kiểm soát hơn.

Trường hợp người bệnh ho nhiều đờm, đờm đổi màu vàng hoặc lẫn máu, cần báo ngay cho bác sĩ để được xử trí kịp thời.

Chăm sóc tâm lý

Khi biết mình mắc bệnh hiểm nghèo, nhiều người rơi vào khủng hoảng, tuyệt vọng, khiến tình trạng sức khỏe dễ xấu đi. Thực tế cho thấy những bệnh nhân chấp nhận sự thật với tinh thần lạc quan thường có chất lượng sống tốt hơn so với người luôn sống trong lo sợ và né tránh.

Vì vậy, vai trò của gia đình và người chăm sóc là rất lớn. Việc hỗ trợ tâm lý đòi hỏi sự kiên trì mỗi ngày, từ những lời động viên nhẹ nhàng đến sự hiện diện bên cạnh khi người bệnh cần. Hãy khuyến khích họ làm điều mình thích, cùng trò chuyện, cùng sinh hoạt và sẵn sàng giúp đỡ bất cứ lúc nào.

Với bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, các cảm xúc tiêu cực như lo âu, sợ hãi và tuyệt vọng xuất hiện thường xuyên. Nếu không được chia sẻ và giải tỏa kịp thời, những cảm xúc này có thể dẫn đến trầm cảm, khiến quá trình chăm sóc trở nên khó khăn hơn.

Nhân viên y tế và người chăm sóc cần thường xuyên thăm hỏi, lắng nghe, giải thích rõ ràng các thắc mắc, theo dõi diễn biến tâm lý để kịp thời hỗ trợ, giúp người bệnh an tâm và nhẹ lòng hơn trong từng ngày điều trị.

Nếu gia đình đang cần chăm sóc giảm nhẹ tại nhà với quy trình bài bản và đội ngũ y tế giàu kinh nghiệm tại TP.HCM – liên hệ PK Việt Úc qua Hotline: 18006894 (Khu vực TPHCM) để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất!