Người thân bị ung thư nên làm gì để hỗ trợ tốt nhất?

Khi một người trong gia đình được chẩn đoán ung thư, đó là cú sốc lớn đối với cả người bệnh lẫn những người thân xung quanh. Bên cạnh điều trị y khoa, sự đồng hành đúng cách từ gia đình cũng có thể giúp người bệnh vững vàng hơn về thể chất lẫn tinh thần. Hiểu người bệnh cần gì, nên hỗ trợ ra sao và tránh những điều vô tình tạo thêm áp lực sẽ là nền tảng để gia đình chăm sóc tốt hơn trong suốt hành trình này.

Những điều bạn nên làm khi người thân bị ung thư

Chuẩn bị tài chính từ sớm

Điều trị ung thư thường kéo dài và rất tốn kém. Vì vậy, gia đình nên chủ động chuẩn bị tài chính càng sớm càng tốt để giảm bớt áp lực về sau. Một trong những việc nên ưu tiên là duy trì bảo hiểm y tế cho người bệnh để được hỗ trợ chi phí điều trị.

Với những gia đình gặp khó khăn, có thể tìm đến các nguồn hỗ trợ phù hợp như Mái ấm Gary – hỗ trợ chỗ ở cho bệnh nhân điều trị tại TP.HCM, hoặc Quỹ hỗ trợ bệnh nhân ung thư Ngày mai tươi sáng – hỗ trợ chi phí cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn.

Chăm sóc về sức khỏe

Khi bước vào quá trình điều trị ung thư, người bệnh cần rất nhiều sự hỗ trợ từ đội ngũ y tế và cả gia đình. Tùy vào tình trạng sức khỏe và giai đoạn bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp. Trong suốt hành trình này, sự có mặt của người thân luôn là chỗ dựa tinh thần rất lớn.

Người nhà có thể hỗ trợ bằng những việc thiết thực như đưa bệnh nhân đi tái khám, chuẩn bị giấy tờ cần thiết, theo dõi lịch hẹn, đơn thuốc và các thông tin liên quan đến tình trạng bệnh. Đặc biệt, người chăm sóc cũng là người giúp bác sĩ nắm rõ hơn các triệu chứng mà bệnh nhân đang gặp phải. Đồng thời hỗ trợ người bệnh uống thuốc đúng giờ, thay băng và chăm sóc vết thương theo hướng dẫn.

Khi bệnh tiến triển nặng hơn, người bệnh có thể gặp khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày như đi lại, ăn uống hay vệ sinh cá nhân. Lúc này, người nhà cần chăm sóc bằng sự kiên nhẫn và tinh tế để người bệnh cảm thấy được yêu thương và được tôn trọng, thay vì mang cảm giác “mình đang làm phiền người khác”.

Vì là người gần gũi và chăm sóc bệnh nhân mỗi ngày, người thân cũng nên chủ động tìm hiểu thông tin từ bác sĩ hoặc các nguồn chính thống để hiểu đúng về bệnh. Khi có kiến thức, gia đình sẽ dễ xây dựng chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và sinh hoạt hợp lý hơn, từ đó hỗ trợ tốt hơn cho người bệnh cho quá trình điều trị.

Người bệnh ung thư cần được chăm sóc chu đáo hàng ngày để giảm bớt khó chịu cả về thể chất lẫn tinh thần

Chăm sóc tâm lý cho người bệnh và cả người đồng hành

Tinh thần ảnh hưởng rất lớn đến quá trình điều trị và phục hồi của người bệnh ung thư. Nhiều người bệnh dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, suy sụp và chán nản, thậm chí muốn buông xuôi. Vì vậy, sự hiện diện, lắng nghe và động viên từ người thân là chỗ dựa rất quý giá.

Ung thư là một hành trình nhiều đau đớn và áp lực. Người bệnh có thể trở nên nhạy cảm, dễ cáu gắt hoặc thất thường hơn bình thường. Thay vì buồn lòng hay trách móc, người nhà nên nhìn mọi việc bằng sự cảm thông để hiểu vì sao họ phản ứng như vậy.

Người chăm sóc cũng cần được quan tâm. Khi đồng hành quá lâu, người thân rất dễ rơi vào trạng thái kiệt sức, áp lực hoặc mất cân bằng cảm xúc. Vì vậy, hãy cho mình khoảng nghỉ, san sẻ trách nhiệm với người khác và chủ động tìm sự hỗ trợ khi cần. Đội ngũ y tế PK Việt Úc có thể đồng hành chăm sóc người bệnh ngay tại nhà để bạn yên tâm tranh thủ đi chợ, ra ngoài uống cà phê với bạn bè hoặc đơn giản là nghỉ ngơi một chút. Khi người chăm sóc giữ được sự vững vàng về thể chất lẫn cảm xúc, hành trình đồng hành cùng người bệnh cũng sẽ bền bỉ hơn.

Dưới đây là những việc bạn có thể làm để người bệnh sống tốt hơn mỗi ngày:

Giúp người bệnh có nhiều khoảnh khắc vui hơn

Sự vui vẻ có thể tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho người bệnh. Hãy tạo ra những khoảng thời gian nhẹ nhàng bằng cách kể chuyện vui, trò chuyện hài hước, mở một bộ phim họ thích hoặc chuẩn bị món ăn hợp khẩu vị. Đôi khi, một nụ cười nhỏ cũng đủ làm ngày hôm đó dễ chịu hơn rất nhiều.

Cùng họ viết ra những điều vẫn muốn làm

Khi người bệnh đã bình tĩnh hơn và dần chấp nhận tình trạng của mình, bạn có thể gợi ý họ viết ra những điều còn muốn làm.

Đó có thể là một chuyến đi ngắn, gặp một người thân, ăn món ăn yêu thích hay hoàn thành một mong muốn còn dang dở. Điều này giúp họ có thêm động lực và cảm giác mình vẫn đang sống trọn vẹn từng ngày.

Chia sẻ việc chăm sóc trong gia đình

Chăm sóc người bệnh ung thư cần rất nhiều thời gian và sức lực, nên không thể dồn hết trách nhiệm lên vai một người.

Người đưa đi tái khám, người chuẩn bị bữa ăn, người nhắc thuốc, người hỗ trợ vệ sinh cá nhân… Khi được san sẻ hợp lý, việc chăm sóc sẽ bền hơn và người bệnh cũng cảm nhận rõ sự yêu thương từ cả gia đình.

Đừng ngại những cử chỉ gần gũi

Nhiều người e dè khi chạm vào bệnh nhân ung thư, nhưng thực tế họ rất cần sự gần gũi và cảm giác được yêu thương. Một cái nắm tay, cái ôm nhẹ, vuốt tóc hay xoa lưng đều có thể mang lại cho người bệnh cảm giác an tâm.

Ngay cả khi người bệnh rơi vào trạng thái hôn mê – bạn vẫn có thể ở bên, trò chuyện, kể chuyện thường ngày hoặc nói vài lời yêu thương. Sự hiện diện ấy luôn có ý nghĩa rất lớn.

Sự yêu thương từ gia đình giúp người bệnh vững tâm hơn trong suốt hành trình điều trị

Tôn trọng cảm xúc và sự riêng tư của người bệnh

Quá trình điều trị có thể làm ngoại hình người bệnh thay đổi, như tóc rụng, da xanh xao hoặc cơ thể gầy yếu hơn. Vì vậy, người thân nên cư xử tinh tế, tránh để họ cảm thấy bị thương hại hay mất đi sự tự trọng.

Khi chăm sóc cá nhân, thay quần áo hoặc hỗ trợ vệ sinh, cần giữ sự kín đáo. Nếu muốn trao đổi về tình trạng bệnh, hãy chọn nơi phù hợp thay vì bàn luận ngay trước mặt người bệnh, nhất là những điều có thể khiến họ tổn thương.

Hãy cùng họ chuẩn bị cho những điều phía trước

Trường hợp tiên lượng thời gian sống ngắn, gia đình có thể hỗ trợ người bệnh sắp xếp những điều còn vướng bận lòng như mong muốn cá nhân, việc gia đình, tài sản hoặc những dự định dang dở.

Việc này nên được thực hiện bằng sự tôn trọng và bình tĩnh, tuyệt đối không tạo cảm giác bi quan hay ép buộc. Nếu tình trạng bệnh vẫn còn hy vọng điều trị, hãy tập trung vào hiện tại và những điều giúp họ sống thoải mái hơn mỗi ngày.

Gia đình có tiền sử ung thư, bạn nên chủ động tầm soát định kỳ

Nhiều nghiên cứu cho thấy, có khoảng 10-20% tổng số ca ung thư được cho là do đột biến gen di truyền gây ra. Khi gen hoạt động bất thường, tế bào có thể tăng sinh mất kiểm soát và hình thành khối u. Nếu trong gia đình có từ hai người trở lên mắc cùng một loại ung thư, bạn nên tìm hiểu sớm về nguy cơ di truyền để có hướng theo dõi phù hợp.

Hiện nay, các chuyên gia tại Viện Di truyền Y học – Gene Solutions khuyến nghị người dân chủ động tầm soát ung thư định kỳ bằng công nghệ sinh thiết lỏng ctDNA. Phương pháp này sử dụng mẫu máu để hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ ung thư ở nhiều cơ quan như gan, phổi, vú, dạ dày và đại tràng. Xét nghiệm ít xâm lấn, nhẹ nhàng, thuận tiện cho việc kiểm tra hàng năm và phù hợp với nhiều đối tượng, kể cả phụ nữ mang thai.

Ung thư là điều không ai mong muốn xảy ra. Khi người thân mắc bệnh – sự quan tâm, chăm sóc đúng cách và đồng hành về tinh thần từ gia đình là điều rất cần thiết. Tuy nhiên, việc chăm sóc người bệnh tại nhà đôi khi khiến gia đình lúng túng vì thiếu kiến thức y khoa, kinh nghiệm xử lý triệu chứng hoặc chưa biết cách hỗ trợ người bệnh về tâm lý và thể trạng. Lúc này, sự đồng hành của đội ngũ y tế chuyên nghiệp có thể giúp quá trình chăm sóc trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.

Liên hệ Phòng khám Việt Úc để được tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ chăm sóc người bệnh ung thư ngay tại nhà.