Hút đờm tại nhà là gì? Khi nào cần và những điều cần biết trước khi thực hiện

Hút đờm tại nhà là dịch vụ được nhiều gia đình quan tâm khi người bệnh gặp khó khăn trong việc tự khạc đờm, di chuyển bất tiện hoặc cần được chăm sóc thường xuyên.

Dịch vụ này giúp người bệnh được hỗ trợ ngay tại nhà bởi bác sĩ hoặc điều dưỡng có chuyên môn, với quy trình thực hiện an toàn, vệ sinh và phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Trong bài viết dưới đây, PK Việt Úc sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về dịch vụ hút đờm tại nhà, khi nào nên thực hiện và những lưu ý cần biết.

Hút đờm là gì? Hút đờm vì mục đích gì?

Hút đờm là kỹ thuật giúp lấy dịch nhầy, đờm hoặc chất tiết ứ đọng trong đường hô hấp ra ngoài. Những chất này thường tích tụ trong mũi, họng, khí quản, phế quản hoặc phổi – khiến người bệnh khó thở, thở khò khè, ho yếu hoặc không tự khạc đờm ra được.

Mục đích khi thực hiện hút đờm

Mục đích chính là làm thông thoáng đường thở, giúp người bệnh dễ thở hơn và hỗ trợ quá trình trao đổi khí. Khi dịch tiết được loại bỏ đúng cách, nguy cơ tắc nghẽn đường hô hấp và nhiễm khuẩn do đờm ứ đọng cũng được giảm bớt. 

Trong một số trường hợp, bác sĩ hoặc điều dưỡng có thể thực hiện hút đờm để theo dõi tình trạng hô hấp của người bệnh. Màu sắc, độ đặc, mùi hoặc lượng đờm có thể giúp nhân viên y tế đánh giá diễn tiến bệnh và đưa ra hướng chăm sóc phù hợp.

Hút đờm cần được thực hiện đúng kỹ thuật, đúng chỉ định và đảm bảo vệ sinh. Người bệnh hoặc gia đình nên trao đổi với nhân viên y tế trước khi thực hiện – nhất là với trẻ nhỏ, người cao tuổi, người bệnh nặng hoặc người đang có bệnh lý hô hấp phức tạp.

Có nên tự hút đờm tại nhà không?

Về bản chất, hút đờm là thủ thuật hỗ trợ lấy dịch tiết ra khỏi đường thở. Thủ thuật này không quá phức tạp về thiết bị, nhưng lại đòi hỏi người thực hiện phải biết cách thao tác an toàn. Nếu làm sai, người bệnh có thể bị tổn thương niêm mạc, khó chịu, sặc, nhiễm trùng hoặc gặp vấn đề về hô hấp.

Để biết có nên tự hút đờm tại nhà không, chúng ta cùng xem qua ưu – nhược điểm của phương pháp này:

Ưu điểm

• Tính thuận tiện: Người bệnh không cần di chuyển nhiều, đặc biệt phù hợp với người lớn tuổi, người nằm lâu, người bệnh nặng hoặc người có bệnh lý hô hấp cần chăm sóc thường xuyên.
• Tiết kiệm thời gian: Gia đình có thể chủ động sắp xếp thời gian chăm sóc, giảm bớt việc đi lại giữa nhà và bệnh viện.
• Thoải mái, an tâm hơn: Được chăm sóc trong môi trường quen thuộc giúp người bệnh bớt căng thẳng hơn, đặc biệt với những trường hợp cần hút đờm định kỳ.

Nhược điểm

• Rủi ro khi thực hiện sai cách: Hút đờm cần thao tác đúng kỹ thuật để tránh gây tổn thương đường thở, kích ứng niêm mạc, nhiễm trùng hoặc làm người bệnh khó chịu hơn.
• Cần có thiết bị phù hợp: Để hút đờm tại nhà, gia đình cần chuẩn bị máy hút đờm, ống hút, dung dịch vệ sinh và các vật tư y tế cần thiết. Thiết bị cũng cần được làm sạch và bảo dưỡng đúng cách để đảm bảo an toàn khi sử dụng.
• Cần được nhân viên y tế hướng dẫn: Người thực hiện nên được bác sĩ hoặc điều dưỡng hướng dẫn cụ thể về cách hút, tần suất thực hiện, cách nhận biết dấu hiệu bất thường và thời điểm cần đưa người bệnh đi khám. Với người bệnh có tình trạng hô hấp yếu, bệnh nền nặng hoặc nhiều đờm đặc, tốt nhất nên nhờ nhân viên y tế hỗ trợ tại nhà.

Nhìn chung, hút đờm tại nhà có thể là lựa chọn phù hợp trong một số trường hợp, nhất là với người bệnh khó di chuyển hoặc cần chăm sóc thường xuyên. Tuy nhiên, gia đình không nên tự thực hiện nếu chưa có kiến thức, chưa được hướng dẫn hoặc chưa có chỉ định từ bác sĩ.

Hút đờm tại nhà nên được thực hiện bởi bác sĩ/điều dưỡng có chuyên môn để đảm bảo an toàn và hiệu quả

Khi nào cần thực hiện hút đờm tại nhà?

Hơi thở có âm thanh bất thường

Nếu nghe thấy tiếng “lọc xọc” ở cổ họng hoặc lồng ngực, rất có thể đờm đang tích tụ nhiều trong đường thở. Một số trường hợp khác có thể xuất hiện tiếng thở rít, khò khè do không khí lưu thông khó khăn hơn.

Khi các âm thanh này lặp lại liên tục, nghe rõ hơn theo thời gian hoặc đi kèm biểu hiện mệt – người chăm sóc nên liên hệ nhân viên y tế để được hỗ trợ hút đờm an toàn.

Người bệnh thở khó, thở gắng sức

Hãy quan sát nhịp thở và tư thế của người bệnh. Nếu người bệnh thở nhanh dù đang nghỉ ngơi, lồng ngực phập phồng mạnh, cơ cổ hoặc cơ bụng co kéo theo từng nhịp thở, đây là dấu hiệu cần lưu ý.

Một số người bệnh có xu hướng muốn ngồi dậy, chống tay để dễ thở hơn. Cảm giác ngạt thở cũng có thể khiến họ bồn chồn, lo lắng nên khó nằm yên.

Người bệnh ho yếu hoặc không ho được

Ho là phản xạ giúp tống đờm ra ngoài. Tuy nhiên, ở người lớn tuổi, người bệnh nặng, người suy kiệt hoặc người có tổn thương thần kinh, phản xạ này có thể suy giảm rõ rệt.

Nếu người bệnh cố ho nhưng tiếng ho yếu, không bật được đờm ra ngoài hoặc ho nhiều khiến cơ thể kiệt sức, việc hút đờm tại nhà bởi điều dưỡng có chuyên môn sẽ giúp làm thông thoáng đường thở tốt hơn.

Người chăm sóc chưa đủ chuyên môn

Hút đờm cần thực hiện đúng kỹ thuật, đúng dụng cụ và đảm bảo vệ sinh để hạn chế nguy cơ gây tổn thương niêm mạc, nhiễm khuẩn hoặc làm người bệnh khó chịu hơn.

Nếu người chăm sóc chưa nắm rõ quy trình, không chắc cách xử lý khi có sự cố hoặc cảm thấy quá áp lực khi chăm bệnh tại nhà, nên nhờ điều dưỡng chuyên nghiệp hỗ trợ.

Người bệnh thuộc nhóm cần theo dõi đặc biệt

Trẻ em, người có mở khí quản, người nằm lâu ngày, người bị liệt, người mắc nhiều bệnh nền hoặc đang trong giai đoạn bệnh nặng cần được theo dõi kỹ hơn. Với những trường hợp này, việc hút đờm nên được thực hiện bởi nhân viên y tế để đảm bảo đúng kỹ thuật và xử lý kịp thời nếu có bất thường.

Những điều cần biết để hút đờm tại nhà an toàn

Hút đờm tại nhà có thể thực hiện an toàn khi người chăm sóc được hướng dẫn đúng kỹ thuật và sử dụng thiết bị phù hợp. Trước khi thực hiện, cần lưu ý một số nguyên tắc sau:

• Nắm rõ cách dùng thiết bị: Nếu sử dụng máy hút đờm, người thực hiện cần được bác sĩ/điều dưỡng hướng dẫn cách vận hành, vệ sinh và bảo quản máy. Khi chưa chắc chắn về kỹ thuật, không nên tự làm theo cảm tính.
• Vệ sinh tay khi thực hiện: Người chăm sóc cần rửa tay kỹ bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn để hạn chế nguy cơ đưa vi khuẩn vào đường hô hấp của người bệnh.
• Giữ môi trường và dụng cụ sạch sẽ: Khu vực thực hiện nên sạch, thoáng và đủ ánh sáng. Dụng cụ hút đờm cần được vệ sinh đúng cách sau mỗi lần dùng để tránh tắc nghẽn, nhiễm khuẩn hoặc lây nhiễm chéo.
• Theo dõi phản ứng của người bệnh: Trong và sau khi hút đờm, cần quan sát kỹ các dấu hiệu như khó thở, tím tái, nôn nhiều, ho sặc kéo dài hoặc mệt bất thường. Nếu xuất hiện các triệu chứng này, nên ngừng thực hiện và liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn xử trí.
• Thực hiện đúng lịch chỉ định: Gia đình nên hút đờm theo tần suất được bác sĩ/điều dưỡng hướng dẫn. Không nên tự ý tăng, giảm số lần hút vì có thể gây kích ứng đường thở hoặc làm giảm hiệu quả chăm sóc.
• Ghi nhận thay đổi sức khỏe: Nếu lượng đờm, màu sắc đờm, mùi đờm hoặc tình trạng hô hấp của người bệnh có thay đổi, gia đình nên báo lại cho bác sĩ để được đánh giá kịp thời.

Hút đờm tại nhà cần được thực hiện cẩn thận và có sự theo dõi của người có chuyên môn. Với trường hợp người chăm sóc chưa vững kỹ thuật, người bệnh lớn tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh hô hấp nặng, gia đình nên lựa chọn dịch vụ hút đờm tại nhà từ phòng khám uy tín để đảm bảo an toàn.

Nếu gia đình cần hỗ trợ hút đờm tại nhà an toàn, đúng kỹ thuật – hãy liên hệ PK Việt Úc Hotline: 18006894 (TP.HCM) – 18006896 (Hà Nội), nhắn tin Zalo hoặc để lại thông tin đăng ký để được đội ngũ y tế tư vấn và sắp xếp lịch chăm sóc phù hợp.