Ngày xuất bản: 23/06/2026
Giám Đốc Chuyên Môn
Ung thư dạ dày giai đoạn cuối không chỉ gây ra những triệu chứng nặng nề về thể chất như đau, buồn nôn, chán ăn, suy kiệt, mà còn tạo áp lực lớn về tinh thần cho người bệnh và gia đình.
Trong giai đoạn này, chăm sóc giảm nhẹ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát triệu chứng, giảm đau đớn, nâng đỡ tâm lý và giúp người bệnh duy trì chất lượng sống tốt nhất có thể. Phương pháp này không từ bỏ điều trị, mà sẽ tiếp cận nhân văn, toàn diện và phù hợp với nhu cầu thực tế của người bệnh.
Dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ cho người bệnh ung thư dạ dày giai đoạn cuối tập trung vào việc giảm đau, kiểm soát triệu chứng, duy trì dinh dưỡng và hỗ trợ tinh thần cho người bệnh cùng gia đình. Mục tiêu là giúp người bệnh dễ chịu hơn, được chăm sóc đúng nhu cầu và được tôn trọng trong các quyết định liên quan đến sức khỏe.
Ngay từ khi chẩn đoán, người bệnh và gia đình nên được tư vấn rõ về giai đoạn bệnh, hướng điều trị, tác dụng phụ có thể gặp và các hỗ trợ tài chính nếu có. Việc hiểu đúng tình trạng bệnh giúp gia đình bớt hoang mang và phối hợp tốt hơn với nhân viên y tế.
Nếu người bệnh chuẩn bị hóa trị, cần được giải thích trước về nguy cơ rụng tóc, thay đổi ngoại hình và cách chuẩn bị như dùng khăn, mũ hoặc tóc giả. Sự chuẩn bị này giúp người bệnh giảm bớt lo lắng và cảm thấy chủ động hơn.
Sau phẫu thuật, tình trạng dinh dưỡng cần được theo dõi kỹ. Tùy thể trạng và khả năng ăn uống, người bệnh có thể cần bổ sung dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch hoặc đặt ống thông dạ dày và nuôi ăn qua ống.
Lượng dịch cũng nên được điều chỉnh theo khả năng dung nạp của cơ thể. Ngoài ra, người bệnh cần tiêm vitamin B12 lâu dài theo chỉ định để giảm nguy cơ thiếu máu ác tính sau phẫu thuật.
Để giảm khó chịu sau ăn, người bệnh nên:
Người bệnh nên hạn chế thực phẩm nhiều chất xơ khó tiêu, đặc biệt là trái cây họ cam quýt có vỏ hoặc hạt. Việc lựa chọn thực phẩm mềm, dễ tiêu sẽ giúp dạ dày hoạt động nhẹ nhàng hơn.
Đau cần được theo dõi và xử trí đúng cách để giảm mệt mỏi, căng thẳng và chịu đựng cho người bệnh. Thuốc giảm đau nên được sử dụng theo phác đồ của bác sĩ hoặc hướng dẫn của WHO. Với đau do ung thư, morphine thường được bác sĩ chỉ định trong kiểm soát đau.
Người chăm sóc có thể hỗ trợ người bệnh bằng cách:
Viêm miệng có thể khiến người bệnh đau, khó ăn và dễ sụt cân. Người bệnh nên vệ sinh miệng nhẹ nhàng bằng nước súc miệng, bàn chải mềm hoặc gạc sạch.
Tránh thức ăn quá nóng, quá lạnh, cay hoặc dễ gây kích ứng. Thuốc kháng nấm và thuốc giảm đau cần dùng theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Khi sức đề kháng giảm, nguy cơ nhiễm trùng sẽ cao hơn. Gia đình nên chú ý:
Người bệnh cần được lắng nghe, chia sẻ và tôn trọng mong muốn cá nhân. Gia đình nên duy trì giao tiếp cởi mở, nhẹ nhàng, giúp người bệnh bớt lo lắng và chuẩn bị tinh thần cho giai đoạn phía trước.
Nếu cần, người bệnh và gia đình có thể được hỗ trợ về tài chính theo quy định, hỗ trợ tinh thần theo tôn giáo hoặc niềm tin cá nhân, cũng như các vấn đề thực tế như: lập di chúc, sắp xếp kế hoạch chăm sóc, giám hộ con cái hoặc giải quyết mâu thuẫn gia đình.
Điều quan trọng là mọi quyết định chăm sóc nên đặt sự thoải mái, phẩm giá và mong muốn của người bệnh lên hàng đầu.
Gia đình được lắng nghe, chia sẻ cảm xúc và động viên dành thời gian trò chuyện cùng người bệnh. Những câu chuyện quen thuộc, kỷ niệm đẹp hoặc lời hỏi han nhẹ nhàng có thể giúp người bệnh cảm thấy được yêu thương và an tâm hơn.
Bác sĩ hoặc điều dưỡng cũng có thể trao đổi với gia đình về những lo lắng thực tế, như việc chăm lo học phí tương lai cho con cái của người bệnh. Nếu gia đình gặp khó khăn, đội ngũ chăm sóc sẽ hỗ trợ kết nối với các nguồn trợ giúp phù hợp.
Sự đồng hành của đội ngũ y tế tận tâm giúp gia đình có thêm điểm tựa tinh thần trong hành trình chăm sóc người bệnh
Ở giai đoạn cuối, người bệnh có thể gặp nhiều triệu chứng gây khó chịu như: đau, mệt mỏi, buồn nôn, nôn ói, chán ăn, khó thở hoặc rối loạn giấc ngủ. Những biểu hiện này có thể đến từ chính bệnh ung thư, tác dụng phụ của điều trị hoặc sự suy yếu chung của cơ thể.
Chăm sóc giảm nhẹ về thể chất có thể bao gồm các hoạt động sau:
Khi triệu chứng thay đổi, gia đình nên trao đổi sớm với bác sĩ để được hướng dẫn cách xử trí phù hợp.
Ung thư giai đoạn cuối dễ khiến người bệnh lo lắng, buồn bã, sợ hãi hoặc mất ngủ. Một số người có thể căng thẳng vì không biết điều trị có hiệu quả hay không, hoặc cảm thấy bất lực khi cơ thể ngày càng yếu đi.
Việc hỗ trợ tinh thần có thể được thực hiện qua tư vấn tâm lý, trò chuyện cùng nhân viên y tế, tập thở, thiền nhẹ, nghe nhạc, viết nhật ký hoặc tham gia các hoạt động phù hợp với sức khỏe. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm thuốc giúp giảm lo âu, trầm cảm hoặc cải thiện giấc ngủ cho người bệnh.
Bệnh nhân ung thư dạ dày giai đoạn cuối thường ăn uống kém, dễ buồn nôn, nhanh no, khó tiêu hoặc sụt cân. Vì vậy, chế độ ăn nên ưu tiên các món mềm, dễ nuốt, dễ tiêu hóa và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
Gia đình có thể chuẩn bị cháo, súp, sữa, sinh tố, thực phẩm giàu năng lượng với lượng vừa phải, tùy khả năng dung nạp của người bệnh. Nên hạn chế món chiên xào nhiều dầu mỡ, thức ăn quá cay, quá nóng, quá lạnh hoặc có mùi nặng vì dễ làm người bệnh buồn nôn hơn.
Nếu người bệnh nôn nhiều, đau khi ăn hoặc không thể ăn uống đủ – gia đình cần báo với bác sĩ để được hỗ trợ bằng thuốc, tư vấn dinh dưỡng hoặc các phương án nuôi dưỡng phù hợp.
Người bệnh có thể trải qua nhiều cảm xúc lẫn lộn như buồn, giận, lo lắng, tủi thân hoặc sợ làm phiền gia đình. Những cảm xúc này rất thường gặp và cần được lắng nghe một cách nhẹ nhàng.
Bác sĩ/điều dưỡng sẽ tạo không gian thoải mái và riêng tư để người bệnh được nói ra điều họ đang nghĩ, thay vì cố ép họ phải mạnh mẽ. Một cuộc trò chuyện bình tĩnh, một cái nắm tay, hoặc sự hiện diện yên lặng đúng lúc cũng có thể giúp người bệnh cảm thấy được yêu thương và an tâm hơn.
Trong quá trình điều trị và chăm sóc, người bệnh có thể cần hỗ trợ đi lại, tái khám, làm thủ tục y tế, sắp xếp người chăm sóc hoặc kết nối với các dịch vụ cộng đồng.
Nhân viên công tác xã hội, điều dưỡng hoặc các nhóm hỗ trợ có thể giúp gia đình lên kế hoạch chăm sóc, phân chia vai trò giữa các thành viên, tìm nguồn hỗ trợ phù hợp và giảm bớt áp lực cho người chăm sóc chính.
Khi đối diện với bệnh nặng, nhiều người bệnh có nhu cầu được chia sẻ về niềm tin, ý nghĩa cuộc sống, sự tha thứ, nỗi sợ mất mát hoặc những điều còn trăn trở. Đây là một phần rất quan trọng trong chăm sóc giảm nhẹ.
Tùy theo mong muốn người bệnh, bác sĩ/điều dưỡng có thể tạo điều kiện để họ gặp người hướng dẫn tôn giáo, thực hành nghi thức quen thuộc, cầu nguyện, nghe kinh, nghe nhạc thiền hoặc đơn giản là trò chuyện với người họ tin tưởng. Với người không theo tôn giáo, sự lắng nghe và đồng hành từ những nhà tư vấn tâm lý vẫn có giá trị nâng đỡ rất lớn.
Người bệnh được nâng đỡ tinh thần toàn diện để cảm thấy bình an, được tôn trọng và luôn thấu hiểu
Chi phí điều trị, thuốc men, đi lại và chăm sóc dài ngày có thể tạo áp lực lớn cho gia đình. Điều này dễ khiến người bệnh thêm lo âu vì sợ trở thành gánh nặng.
Bác sĩ/điều dưỡng có thể kết nối gia đình/người bệnh với nhân viên y tế, nhân viên công tác xã hội hoặc bộ phận tư vấn tài chính tại cơ sở điều trị để được hướng dẫn về bảo hiểm, chi phí điều trị, chương trình hỗ trợ thuốc, thủ tục nghỉ phép, trợ cấp hoặc các nguồn hỗ trợ phù hợp.
Người chăm sóc thường phải đối mặt với mệt mỏi, thiếu ngủ, căng thẳng và áp lực cảm xúc kéo dài. Nếu không được hỗ trợ, họ rất dễ kiệt sức.
Bác sĩ/điều dưỡng phối hợp cùng gia đình trong việc phân chia việc chăm sóc hợp lý, sắp xếp thời gian nghỉ ngơi cho người chăm sóc chính và nhờ thêm sự hỗ trợ khi cần.
Với bệnh nhân có con nhỏ, người thân có thể hỗ trợ đưa đón, chuẩn bị bữa ăn, chăm sóc sinh hoạt hằng ngày hoặc giúp trẻ hiểu tình trạng của cha mẹ theo cách phù hợp với độ tuổi.
Khi được chăm sóc giảm nhẹ tốt sẽ giúp người bệnh ung thư dạ dày giai đoạn cuối được chăm sóc nhẹ nhàng hơn, giảm bớt đau đớn và có thêm sự an tâm trong từng ngày sống còn lại.
Chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân ung thư dạ dày giai đoạn cuối không chỉ giúp kiểm soát đau và các triệu chứng khó chịu, mà còn nâng đỡ tinh thần, dinh dưỡng và chất lượng sống cho người bệnh trong giai đoạn nhạy cảm nhất.
Tại PK Việt Úc, đội ngũ điều dưỡng của chúng tôi phối hợp chặt chẽ với bác sĩ ung bướu của bạn và thực hiện chăm sóc điều dưỡng tại nhà theo đúng chỉ định. Liên hệ qua Hotline: 18006894 (TP.HCM) – 18006896 (Hà Nội), nhắn tin Zalo hoặc để lại thông tin đăng ký để được đội ngũ PK Việt Úc hỗ trợ tư vấn chi tiết.
Giám Đốc Chuyên Môn
Giám đốc Y khoa và đồng sáng lập các Phòng khám Việt Úc; Bác sĩ với hơn 30 năm kinh nghiệm trong y tế toàn cầu.
Tiểu sử